in

Kozan Çayı’na Kurmayın Pazar Türküsünün Hikayesi

1884 yılında Beyrut’ta dünyaya gelen Yozgat, Boğazlıyan Kaymakamı Mehmet Kemal Bey, Sirkeci Gümrük Müdürlerinden Arif Bey’in oğludur. Kemal Bey, tahsil hayatından sonra, çeşitli memuriyetlerde stajını tamamlayıp kaymakamlığa yükselmiş. Boğazlıyan Kaymakamı iken, 1915’ten 1916’ya kadar Yozgat Vilayeti Vali vekilliği yapmıştır. Bu görevde iken Ermeni tehciriyle görevlendirilmişti.

Kemal Bey, Boğazlıyan Kaymakamı bulunduğu sırada, Ermeni mallarının yağma edilmesinde ihmali görüldüğü iddiasıyla, Ankara ve Boğazlıyan mahkemesinin kararıyla görevinden uzaklaştırılmış. 1918’de Konya Mahkemesinin kararıyla itham edildiği suçlardan berat etmiş ve başka bir göreve atanmış idi.

Bu sırada, İtilaf Devletlerinin baskısıyla İngiliz dostu olarak bilinen Damat Ferid Paşa iktidara gelir. İttihad Terakki düşmanı Damat Ferid, bu partinin ileri gelenleri ile Ermeni tehcirindeki olaylardan sorumlu görülmek istenen kişilerin, derhal mahkeme edilmesini ister. Bazıları sürgün edilir. Aralarında Boğazlıyan Kaymakamı, Yozgat Vali vekili Kemal Bey’in de bulunduğu kişiler tutuklanır. Sansaryan Han’da tutuklu kaldıktan sonra, Bekir Ağa Bölüğüne kapatılır. Bunlar için bir mahkeme kurulur.

Kurulan mahkemenin adil olmadığını gören başkan ve üyeler istifa ederler. Kemal Bey’in yargılanması günlerce sürer. Mahkeme başkanı Hayret Paşa, Sadrazam Damat Ferid’in baskılarına ve Kemal Bey’e yapılan haksızlığa dayanamaz, istifa etmek zorunda kalır.

Genelde azınlıklardan oluşan mahkeme başkanlığına Nemrud Paşa lakabıyla anılan Kürt Mustafa Paşa getirilir. Bu zat, Kemal Bey’i Ermeni tehcirinden suçlu göstererek, idama mahkum eder.

İdamın Beyazıt Meydanı’nda yapılacağını duyan halk, galeyana gelir ve üzüntü içinde meydanı doldurmaya başlamıştır. Bir ayaklanmadan korkan yabancıların uşağı yetkililer, Kemal Bey’i 10 Nisan 1919 Perşembe günü derhal idam ederler.

Kaymakam Kemal Bey, idam sehpasında son söz olarak şu sözleri söyler. “Ecnebi devletlere yaranmak için beni asıyorlar. Asil Türk milletine çocuklarımı emanet ediyorum. Bu kahraman millet onlara bakacaktır. Yaşasın Millet!”

Kaymakam Kemal Bey için aşağıdaki ağıdı yazan şahsın, Kırşehir, Çiçekdağı kazasından olduğu, Kaymakam ile birlikte görev yaptığı anlaşılmaktadır. Şahsın o günün şartları içinde adını gizlemeye özen gösterdiği, aşağıdaki Osmanlıca bir yaprağa yazılmış şu dizelerde görülür:

Kozan Çayı’na da kurmayın pazar
Hilebaz Ermanı bühtanlar düzer
Yiğitler içinde kaymakam güzel
Asıyorlar nazlı yarim gel ağla

Çok hizmet eyledim ben o aslana
Sahipsiz Kemal Bey kime yaslana
Feryadım erişmez sağır sultana
Asıyorlar nazlı yarim sen ağla

Mecidiye elim Çiçekdağlıyım
Sormayın adımı nasıl soyluyum
Mecalim yok kollarımdan bağlıyım
Asıyorlar nazlı yarim gel ağla

Comments

Bir cevap yazın

Loading…

0

Comments

0 comments