in

Piroğlu – Çapanoğlu Türküsünün Hikayesi

Aksaray ili Ortaköy ilçesi Sarıkaraman’da oturan Piroğlu, Bab-ı Âli’nin tayin ettiği bir Türkmen beyidir. Belli başlı görevi, Anadolu’nun doğusundaki maden ocaklarından gelen kurşun ve bakırı İstanbul’a sevketmek, vergi toplamaktır.

Üsküdar’daki Valide Sultan Vakıflarına bağlı oldukları için, Saray Türkmenleri, Haremeyn Türkmenleri diye anılırlar. Her yıl halkta topladıkları vergiler, Piroğlu tarafından bu vakfa gönderilir. İstanbul’da Surre Alayları tertiplenir, Mekke, Medine’ye gönderilirdi.

1837 yılında Orta Anadolu’yu dolaşan İngiliz seyyahı W. J. Hamilton, yazdığı eserinde Piroğulları hakkında şu bilgiyi vermektedir. “Sarıkaraman’a varmadan önce küçük bir çaydan geçtik. Bu su biraz aşağıda Kızılırmağa dökülüyormuş. Saat birde Sarıkaraman’a vardık. Beyin konağından başka köydeki evler sadece birer kulübeden ibaretti. Türkmen beyinin adına Piroğlu deniliyor. Bu bey de aşiretin ekseri erkekleri gibi uzun boylu, yakışıklı bir adamdı.”

Yine 1770 tarihli bir fermanda Karaman Eyaletine bağlı aşiretlerden Hamza Hacılı, Karabağlı, Armıtlı, Atçeken, Ezerin, Küşte, Danişmendli, Şerefli, Boynuinceli, Karaca Kürd, Silsipür Ceridi, Afşar, Avcı, Acem Türkmenleri, Çimli Arap, Süleyman Hacılı, Hotamış, Çapan, Tekbeğ ve Kolukısa diye anılan aşiret ve cemaatlerin boy beyleri ve oymak kethüdaları ile “Kurutlu ve diğer on üç oymağın aşiret beyi olan Piroğlu” denilmektedir.

XVII. yüzyıl sonlarında Orta Anadolu Bozok sancağında yaşayan Türkmenlerin reisi Çapanoğulları, bölgenin en önemli ayanlarındandır. Bölgedeki diğer ayanlar başta olmak üzere Piroğlu’yla da egemenlik konusunda sürtüşme içindedir. Osmanlı, bölgeye bir müfettiş göndermiştir. Çapanoğlu’nun hakim olduğu bölge halkından Çapanoğlu hakkında bir soru sorulduğunda halk, “Çok kurcalama altında Çapanoğlu çıkar” deyip konuşmak istememiştir. Piroğlu’nun hakimiyetindeki halka Piroğlu hakkında soru sorulduğunda “Ben de Piroğlu’na muhtacım, Piroğlu’na misafirim” deyip konuşmaktan kaçınmıştır. Çapanoğlu ve
Piroğlu, bölge müfettişinin emriyle Kırşehir’e çağrılmış, bölgede huzursuzluk çıkarmamaları için uyarılmıştır.

Bu şiir Piroğlu – Çapanoğlu atışmasını dile getirir.

Comments

Bir cevap yazın

Loading…

0

Comments

0 comments