in

Tirşik Destanı Türküsünün Hikayesi

Osmaniye, Andırın ve Kadirli çevresinde bilinen tirşik yemeği bir çeşit zehirli bitkiden yapılır. Bitkinin adı bu çevrede pancar olarak bilinir. Tirşik pancarı da denir. Başka yerlerde adına, yılan pancarı, yılan burçalağı, ayı kulağı da denir. İki tip olur. Çalı ve kayalık yerlerde yetişen çeşidi büyük yapraklı olur. Tarlada, ekin aralarında, düz ovada yetişen çeşidi ise küçük yapraklıdır. Taze iken yapılarak pişirilir. Yapraklar sertleşir ve ortasından mor renkli çiçeği çıktıktan sonra yapılırsa kesinlikle zehirler. Tehlikelidir. Ama taze iken yapılırsa tehlikeli değildir. Yapraklar tütün kıyımından biraz kaba kıyılır. Büyük bir kazan içine konur. Üzerine yoğurt veya ayran, sıcak su, nohut, dövme ve tuz ilave edilir. Üzeri un ile kaplanır. Ağzı kapatılır. Kabın altı, üstü ve çevresi kalın bez, kilim gibi kalın dokumalarla sarılarak içindeki suyun sıcaklığı muhafaza edilir. Bu işlem akşam yapılır. Sabah ağzı açılıp bakıldığında ekşimiş ve köpürmüş olması gerekir. İyi ekşimesi için bu işi yapanın hamarat biri olması gerekir. Onun giydiği ceket, gömlek gibi çamaşırdan da birini bu kabın üzerine koyarlar. Ekşimiş olan bu karışımı saatlerce kaynatırlar. Ağza alındığında dilimizin ve boğazımızın gıdıklanmaması gerekir. Yapraklarının iyice piştiği anlaşılmalıdır. Bu işlemi bilmeyen bir kişi bu yemeği yapmamalıdır. Karadenizli’nin birisi, Rus işgali sırasında köylerinde yiyecek kıtlığı başlayınca, “Adana’da askerlik yapmıştım, orada bu bitkinin yemeğini yerlerdi. Biz de yapıp yiyelim.” diyerek yapar. Bütün ailesi zehirlenip ölür. Öğretmenlik yaptığım köy halkı bana bunu anlatmıştı.

Aslen Andırın ilçesi doğumlu olup Osmaniye’de yaşayan öğretmen İsmail Temel bu yemeği çok sevdiği için aşağıdaki destanı yazmıştır:

Pancarın vatanı Tırıl
Topluyollar harıl harıl
Yüze güler pırıl pırıl
Andırın doktoru geldi

Kastal’da olur iyisi
Kötü değil hiç birisi
Tablacıdan gelir sesi
Andırın doktoru geldi

Bulgur pilavı olacak
Tirşik tabağa dolacak
Yufka yanında gelecek
Andırın doktoru geldi

İlaç niyetine alın
Yan etkisi yoktur bilin
Pancar geldi yüze gülün
Andırın doktoru geldi

İsmail tirşiği övüyor
Yiyen sağlıklı oluyor
Hastalar pancar geliyor
Andırın doktoru geldi

Comments

Bir cevap yazın

Loading…

0

Comments

0 comments